Skip directly to content

Απόκρυψη του αστέρα HIP 54057 από τον Δία

on Κυρ, 13/12/2015 - 16:15

hires image :

hires image :

Stellar occultation by Jupiter and Ganymede

The structure and variability of the upper atmospheres of the giant planets may be investigated by occultation techniques. Ground-based photometric monitoring of stellar occultations measure the attenuation of starlight by the planet’s intervening atmosphere due to differential refraction. This requires a sufficiently bright star to act as source and such opportunities are not frequent. A recent example was the occultation of the bright star 45 Capricornii (45 Cap) by the planet Jupiter on the night of 3-4 August, 2009.

  On April 12, 2016 the planet Jupiter will occult the bright star HIP 54057 (K0, V=7.25) as viewed from areas of Europe, Africa and Asia. The occultation will sample similar planetographic latitudes at Jupiter as the 45 Cap event in 2009, allowing direct comparisons of the planet's atmospheric state between the two epochs. The event has an added significance in view of the expected arrival of the Juno spacecraft to the Jovian system. For European observers, ingress occurs during daytime while egress takes place at approx 1745 UT when the sun is below the horizon from E & SE Europe. Due to the star being a K dwarf (V-I=1.02), use of a broadband R or I filter (a narrowband filter may be used with large aperture instruments) is recommended to suppress the twilight sky signal and increase the contrast between the limb of Jupiter and the star. Following this event, the star is occulted by the Galilean satellite Ganymede (V=5.3) as viewed from certain (tbd) areas of E Asia and the Pacific at approximately 1200 UT the next day, April 13. This secondary event may be useful in refining the ephemeris of the satellite and to constrain the existence of a tenuous atmosphere around it. Dense photometric observations are requested during ingress and egress. A visual summary of the event is provided in the following image (see also the attached file) prepared by Apostolos Christou. 



Kardasis, Emmanuel, Rogers, John H., Orton, Glenn, Delcroix, Marc, Christou, Apostolos, Foulkes, Mike, Yanamandra-Fisher, Padma, Jacquesson, Michel, Maravelias, Grigoris, 'The need for Professional-Amateur collaborations in studies of Jupiter and Saturn',  accepted for publication in the Journal of the British Astronomical Association (2015), available at:

A. A. Christou et al., 'The occultation of HIP 107302 by Jupiter', Astronomy & Astrophysics', 556(A118), (2013)

         IOTA European Section, 'Occultation of HIP 107302 by Jupiter on the 3rd of August 2009', available at:

Doug Mink, Occultations of PPM stars by Jupiter 2000-2050, available at:

VizieR entry for HIP 54057, incl alternative designations:


Απόκρυψη του αστέρα HIP 54057 από τον Δία και τον Γανυμήδη

     Η φωτομετρική καταγραφή αποκρύψεων αστέρων από πλανήτες αποτελεί εδραιωμένη μέθοδο εξαγωγής αποτελεσμάτων τόσο για τη δομή όσο και τη μεταβλητότητα των πλανητικών ατμοσφαιρών του Ηλιακού μας συστήματος. Στις 12 Απριλίου 2016 ο Δίας θα αποκρύψει το άστρο HIP 54057 μεγέθους V=7.25. Η φάση εξόδου απο την απόκρυψη θα είναι ορατή απο την Ελλάδα σε συνθήκες λυκόφωτος (Ήλιος 10 μοίρες κάτω από τον ορίζοντα) με το Δία σε ύψος ~45 μοιρών πάνω από τον ορίζοντα. Πυκνές φωτομετρικές παρατηρήσεις είναι απαραίτητες κατά τη διάρκεια της εξόδου. Tο συνημμένo αρχείο (και η κάτωθι εικόνα) δίνουν μια οπτική περίληψη των συνθηκών παρατήρησης. Για την επιτυχή καταγραφή του φαινομένου, απαιτείται χρήση φίλτρου μεθανίου στα 889nm και όσο το δυνατόν πιο πυκνές λήψεις σε αρχεία .fits. Στο πεδίο μας καλό είναι να υπάρχει και ένας δορυφόρος του Δία που θα χρησιμοποιηθεί ως αναφορά.'Όποια άλλη καταγραφή μπορεί να είναι χρήσιμη. Περισσότερες πληροφορίες στις άνω αναφορές.